Γιατί σε επίπεδα
Ένα τυπικό e-shop σε WordPress και WooCommerce έχει μπροστά του ένα CDN (π.χ. Cloudflare), έναν web server (Apache, LiteSpeed ή Nginx), το firewall του λειτουργικού συστήματος και την ίδια την εφαρμογή. Κάθε επίπεδο βλέπει διαφορετικό κομμάτι της κίνησης και σταματά διαφορετικό είδος προβλήματος.
| Επίπεδο | Τι βλέπει | Σε τι βοηθά | Πού δεν φτάνει |
|---|---|---|---|
| CDN / WAF | Όλα τα αιτήματα HTTP προς το domain | Κανόνες ανά μοτίβο αιτήματος, έλεγχοι επισκεπτών, cache | Αιτήματα που πηγαίνουν απευθείας στη διεύθυνση του server· όρια του πακέτου που έχετε |
| Web server | Ό,τι φτάνει στον server, από το CDN ή απευθείας | Απόρριψη αιτημάτων πριν φορτώσει το WordPress | Ο server έχει ήδη δεχθεί τη σύνδεση· σε μεγάλο όγκο, το κόστος παραμένει |
| Firewall δικτύου | Πακέτα και συνδέσεις ανά διεύθυνση | SSH, mail, FTP, θύρες, λίστες απειλών, όρια συνδέσεων | Πίσω από CDN βλέπει τις διευθύνσεις του CDN, όχι των επισκεπτών |
| Εφαρμογή | Λογαριασμούς, καλάθι, παραγγελίες | Κλείδωμα συνδέσεων, ρυθμίσεις καλαθιού, ενημερώσεις | Όταν φτάσει εδώ ένα αίτημα, ο server έχει ήδη πληρώσει το κόστος του |
| Παρακολούθηση | Αρχεία καταγραφής, στατιστικά, ελέγχους | Εντοπισμό και επαλήθευση | Δεν σταματά τίποτα από μόνη της |
CDN και WAF: το πρώτο φίλτρο
Το CDN είναι το σημείο όπου ένα κακόβουλο αίτημα κοστίζει λιγότερο: απορρίπτεται πριν φτάσει στον server. Εδώ ανήκουν οι κανόνες που στοχεύουν μοτίβα — για παράδειγμα, «αίτημα σε σελίδα κατηγορίας που περιέχει ?add-to-cart=».
- Μπλοκάρισμα ή έλεγχος; Όταν έχετε επιβεβαιώσει ότι το αίτημα δεν εμφανίζεται στην κανονική χρήση, το μπλοκάρισμα είναι καθαρότερο. Όταν δεν είστε, ο έλεγχος (challenge) αφήνει τους ανθρώπους να περάσουν.
- Γενικά μέτρα έκτακτης ανάγκης. Η λειτουργία «Under Attack» ελέγχει κάθε επισκέπτη. Περιορίζει γρήγορα τη ζημιά, αλλά σταματά και αυτόματες συνδέσεις — εισαγωγές προϊόντων, ειδοποιήσεις πληρωμών, συστήματα προμηθευτών. Χρειάζονται εξαιρέσεις για τις δικές σας διευθύνσεις.
- Όρια πακέτου. Τα δωρεάν ή χαμηλότερα πακέτα έχουν λιγότερους κανόνες και λιγότερες δυνατότητες (για παράδειγμα, χωρίς κανονικές εκφράσεις), και κρατούν αναλυτικά στατιστικά για λίγες μέρες. Ο κανόνας πρέπει να σχεδιαστεί μέσα σε αυτά τα όρια.
- Cache. Οι σελίδες που μπορούν να εξυπηρετηθούν από την cache δεν φορτώνουν τον server. Καλάθι, ολοκλήρωση παραγγελίας και λογαριασμός πελάτη πρέπει να εξαιρούνται.
Web server: για ό,τι παρακάμπτει το CDN
Αν η διεύθυνση του server είναι γνωστή, ένα bot μπορεί να στείλει αιτήματα απευθείας σε αυτόν, παρακάμπτοντας το CDN. Γι' αυτό ο ίδιος κανόνας εφαρμόζεται και στον web server — σε Apache ή LiteSpeed με κανόνες rewrite στο .htaccess. Το αίτημα απορρίπτεται πριν φορτώσει η PHP και το WordPress, που είναι το ακριβό κομμάτι.
Όπου είναι εφικτό, ο server μπορεί να δέχεται κίνηση web μόνο από τις διευθύνσεις του CDN. Αυτό απαιτεί προσοχή: οι αυτόματες εργασίες, τα εργαλεία ελέγχου και οι συνδέσεις τρίτων πρέπει να συνεχίσουν να λειτουργούν.
Firewall δικτύου: σημαντικό, αλλά για άλλα πράγματα
Το firewall του λειτουργικού συστήματος — στους Linux servers που διαχειριζόμαστε, το δικό μας NFTBan, βασισμένο στο nftables — προστατεύει τον server σε επίπεδο δικτύου: λίστες απειλών και αποκλεισμοί χωρών, ανίχνευση δοκιμών κωδικών σε SSH, mail, FTP και πίνακες διαχείρισης, ανίχνευση σάρωσης θυρών, όρια ρυθμού και συνδέσεων.
Έχει όμως ένα όριο που πρέπει να λέγεται: όταν το site περνά μέσα από CDN, το firewall βλέπει τις διευθύνσεις του CDN, όχι των επισκεπτών. Ο αποκλεισμός της διεύθυνσης ενός επισκέπτη δεν επηρεάζει αιτήματα που φτάνουν μέσω του CDN. Μια πλημμύρα αιτημάτων HTTP που περνά από το CDN αντιμετωπίζεται στο CDN και στον web server, όχι στο firewall δικτύου.
Εφαρμογή: WordPress και WooCommerce
- Προσθήκη στο καλάθι μέσω AJAX. Όταν είναι ενεργή, οι κανονικές διαδρομές αγοράς συνήθως δεν χρειάζονται σελίδα λίστας με
?add-to-cart=στη διεύθυνση. Αυτό κάνει τα σχετικά αιτήματα εύκολα αναγνωρίσιμα. - Σύνδεση χρηστών. Κλείδωμα μετά από αποτυχημένες προσπάθειες και περιορισμός της πρόσβασης στη σελίδα διαχείρισης.
- Ενημερώσεις. Οι μη ενημερωμένες εγκαταστάσεις και τα πρόσθετα είναι από τα συχνότερα σημεία εισόδου.
- Τι καταγράφει η εφαρμογή. Πρόσθετα που καταγράφουν κάθε σελίδα 404 ή κάθε αναζήτηση μπορεί να γεμίσουν τη βάση δεδομένων με χιλιάδες εγγραφές από bots. Ελέγξτε τι αποθηκεύεται και περιορίστε το.
Παρακολούθηση: δεν είναι κάθε σφάλμα επίθεση
Κατά τη διερεύνηση μιας επίθεσης, εύκολα αποδίδεται κάθε σφάλμα στα bots. Στην περίπτωση του doroepiloges.gr, μια σειρά σφαλμάτων 500 κάθε πρωί δεν οφειλόταν στην επίθεση: κατά τις αυτόματες εισαγωγές προϊόντων, το πρόσθετο cache συγκέντρωνε τις οδηγίες ανανέωσης σε μία κεφαλίδα που ξεπερνούσε το όριο των 8 KB του server. Λύθηκε με ρύθμιση, όχι με μπλοκάρισμα.
Κάθε αλλαγή επαληθεύεται με τον ίδιο τρόπο: το μοτίβο που μπλοκάρουμε επιστρέφει σφάλμα, οι κανονικές σελίδες φορτώνουν, και η προσθήκη στο καλάθι λειτουργεί σε πραγματικό browser.
Οι κανόνες που ακολουθούμε
- Μπλοκάρουμε με βάση τη μορφή του αιτήματος, όχι την ταυτότητα του αποστολέα. Η διεύθυνση IP, το User-Agent και το referer αλλάζουν ή πλαστογραφούνται.
- Δεν μπλοκάρουμε ό,τι κάνει ένας πραγματικός πελάτης. Αν ένα αίτημα μπορεί να το κάνει άνθρωπος, προτιμούμε έλεγχο αντί για μπλοκάρισμα.
- Κρατάμε αντίγραφο πριν από κάθε αλλαγή. Ρυθμίσεις CDN,
.htaccess, κώδικας — ώστε να μπορούν να επανέλθουν γρήγορα αν χρειαστεί. - Μετράμε πριν και μετά. Ένα μέτρο που δεν μετρήθηκε δεν ξέρουμε αν λειτούργησε.
- Καταγράφουμε την απόφαση. Τι εφαρμόστηκε, γιατί, και πότε θα επανεξεταστεί.
Τα όρια κάθε προστασίας
Κανένας συνδυασμός μέτρων δεν σταματά τα πάντα. Οι επιθέσεις αλλάζουν μορφή, και ένας κανόνας που λειτουργεί σήμερα μπορεί να χρειαστεί αλλαγή αύριο. Αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι να μειώσουμε την έκθεση, να εντοπίζουμε νωρίς τι αλλάζει και να έχουμε ένα σχέδιο που δεν σταματά τη λειτουργία του καταστήματος για να το προστατέψει.